Ev alırken, satarken ve kiralarken karşınıza çıkan terimler

Tapu, kredi, aidat, kira ve kentsel dönüşüm süreçlerinde geçen 116 terimi kısa ve sade bir dille açıkladık.

Son güncelleme: 4 Ekim 2026

#

5 yıl kuralı: Konutun edinildiği tarihten itibaren beş yıl dolduktan sonra satılması hâlinde, satıştan elde edilen kazancın değer artış kazancı vergisine tabi olmamasıdır. Beş yıl dolmadan yapılan satışlarda kazanç, yıllık istisna tutarını aşıyorsa beyan edilir. Süre genellikle tapudaki tescil tarihinden itibaren hesaplanır. Diğer adları: beş yıl kuralı, 5 yıllık süre, beş yıllık süre İlgili terimler: Değer artış kazancı vergisi, Tapu harcı Rehber: Ev Satışında Değer Artış Kazancı Vergisi: 5 Yıl Kuralı ve 2026 Hesabı
6306 sayılı Kanun: Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’dur; halk arasında kentsel dönüşüm kanunu olarak bilinir. Riskli yapıların tespiti, yıkımı ve yeniden yapımı, maliklerin karar alma usulü, kira yardımı ve harç-vergi kolaylıkları bu kanun ve uygulama yönetmeliğinde düzenlenir. Kanun birçok kez değiştirildiği için işlem öncesinde güncel metne bakılmalıdır. Diğer adları: kentsel dönüşüm kanunu, afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkında kanun İlgili terimler: Kentsel dönüşüm, Riskli yapı Rehber: Bursa'da Kentsel Dönüşüm: Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır, Süreç Nasıl İşler?

A

Aidat: Apartman ya da sitede ortak giderlerin (temizlik, ortak elektrik, asansör bakımı, güvenlik, görevli maaşı, sigorta) karşılanması için kat maliklerinden toplanan avans ödemesidir. Tutarı, kat malikleri kurulunun onayladığı işletme projesi belirler. Evde kiracı oturuyorsa günlük ortak giderleri kiracı öder. Diğer adları: apartman aidatı, site aidatı, ortak gider, ortak giderler, aidatı İlgili terimler: Arsa payı, Kat malikleri kurulu, Yönetim planı, Site yönetimi, Ortak alan (ortak yerler), Apartman yöneticisi Aidat: ayrıntılı anlatım Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
Alt kira: Kiracının, kiraladığı evi ya da bir bölümünü başka birine kiraya vermesidir. Konut kiralarında kiracı, ev sahibinin yazılı izni olmadan evi başkasına kiralayamaz ve kullanım hakkını devredemez. İzinsiz alt kira, sözleşmenin feshi ve tahliye sebebi olabilir. Diğer adları: alt kiralama, alt kiracı İlgili terimler: Kira sözleşmesi, Kiracının tahliyesi, Turizm amaçlı kiralama (günlük kiralık) Rehber: Kira Sözleşmesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmeli? Madde Madde Kontrol
Amerikan mutfak: Salonla aynı mekânda bulunan, arada duvar olmayan açık mutfaktır; genellikle bir tezgâh ya da ada ile salondan ayrılır. Mekânı daha geniş ve aydınlık gösterir, ancak yemek kokusu ve gürültü salona yayılır. Küçük metrekareli dairelerde ve stüdyo dairelerde yaygındır. Diğer adları: açık mutfak, amerikan mutfaklı İlgili terimler: Stüdyo daire (1+0), Oda sayısı (3+1) Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Apartman yöneticisi: Kat malikleri kurulunca seçilen ve binanın günlük yönetimini, aidat tahsilatını, bakım ve onarım işlerini yürüten kişi ya da şirkettir. Kat maliklerinden biri olabileceği gibi profesyonel bir yönetim şirketi de olabilir. Yönetici yıllık işletme projesi hazırlamak ve kat maliklerine hesap vermekle yükümlüdür. Diğer adları: bina yöneticisi, site yöneticisi, yönetim şirketi İlgili terimler: Kat malikleri kurulu, Aidat, Site yönetimi Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
Ara kat: Binanın giriş, bodrum ve en üst katı dışında kalan katlarıdır. Ara katlar çatıdan ve zeminden kaynaklanan nem, ısı kaybı ve sızıntı sorunlarından daha az etkilendiği için alıcılar tarafından sık tercih edilir. Asansörsüz binalarda kat yükseldikçe günlük kullanım zorlaşabilir. Diğer adları: orta kat, ara katta İlgili terimler: Yüksek giriş, Çatı katı, Bahçe katı Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Arsa payı: Kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulan bir binada her bağımsız bölüme düşen, binanın oturduğu arsadaki ortak mülkiyet payıdır. Tapuda kesir olarak yazılır (ör. 40/1200). Ortak giderlerin paylaşımında, kat malikleri kurulu kararlarında ve kentsel dönüşümde belirleyicidir. Diğer adları: arsa hissesi, arsa payları İlgili terimler: Kat mülkiyeti, Kat irtifakı, Aidat, Kentsel dönüşüm, Kat malikleri kurulu Arsa payı: ayrıntılı anlatım Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
Asansör etiketi (periyodik kontrol): Binalardaki asansörlerin yılda bir kez yetkili muayene kuruluşlarınca kontrol edilip renkli etiketle sınıflandırılmasıdır. Yeşil etiket güvenli, mavi hafif kusurlu, sarı kusurlu, kırmızı ise güvensiz anlamına gelir; kırmızı etiketli asansör kullanıma kapatılır. Ev alırken ya da kiralarken kabindeki etiketin rengine ve tarihine bakın; kusurların giderilmesi ek masraf çıkarabilir. Diğer adları: asansör etiketi, asansör periyodik kontrolü, asansör muayenesi İlgili terimler: Aidat, Apartman yöneticisi, Ortak alan (ortak yerler) Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber

B

Bağımsız bölüm: Bir binada ayrı ve başlı başına kullanılabilen, kat mülkiyeti ya da kat irtifakına konu olan her bir bölümdür: daire, dükkân, ofis gibi. Her bağımsız bölümün tapuda ayrı bir numarası ve arsa payı vardır. Projede tek olan bir dairenin sonradan ikiye bölünmesi ya da iki dairenin birleştirilmesi projeye aykırılıktır. Diğer adları: bağımsız bölüm numarası, bağımsız bölümler İlgili terimler: Kat mülkiyeti, Arsa payı, Eklenti, Ortak alan (ortak yerler) Rehber: Kat İrtifakı ile Kat Mülkiyeti Arasındaki Fark Nedir?
Bahçe katı: Binanın bahçe seviyesinde, çoğunlukla zemin ya da bodrum katında bulunan ve bahçeye doğrudan açılan dairedir. Bahçe kural olarak ortak alandır; bir bölümünü yalnızca bu dairenin kullanabilmesi ancak yönetim planındaki ya da tapudaki bir düzenlemeyle mümkündür. Nem, yalıtım ve güvenlik konularına ayrıca dikkat edin. Diğer adları: bahçe kat, bahçe katı daire, bahçe kullanımlı İlgili terimler: Ortak alan (ortak yerler), Yönetim planı, Kot, Yüksek giriş Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Balkon kapatma: Balkonun cam, PVC doğrama ya da duvarla kapatılarak eve katılmasıdır. Binanın dış görünüşünü değiştirdiği için kural olarak diğer kat maliklerinin yazılı onayını ve gerektiğinde belediyeden izin gerektirir. İzinsiz kapatma ve özellikle balkonun duvar yıkılarak odaya katılması projeye aykırılıktır; iskân, ekspertiz ve kredi sırasında sorun çıkarabilir. Diğer adları: kapalı balkon, balkon kapatılması, cam balkon İlgili terimler: Onaylı mimari proje, Ortak alan (ortak yerler), Ekspertiz (banka değerlemesi), Kolon ve kiriş Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Beyanlar hanesi: Tapu kaydında, taşınmazla ilgili bilgi vermek için tutulan bölümdür. Yönetim planı, riskli yapı tespiti ya da yapı kayıt belgesi gibi notlar burada yer alabilir. Beyanlar mülkiyeti kısıtlamaz ama evin durumu hakkında önemli ipuçları verir. Diğer adları: tapu beyanı, beyanlar bölümü İlgili terimler: Şerh, Yönetim planı, Riskli yapı, Takyidat belgesi Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Bina yaşı: Binanın yapımının tamamlandığı yıldan bu yana geçen süredir; çoğunlukla yapı kullanma izin (iskân) tarihi ya da yapım yılı esas alınır. Bina yaşı kredi koşullarını, ekspertiz değerini, bakım masraflarını etkiler ve binanın hangi deprem yönetmeliği döneminde yapıldığına dair ipucu verir. İlanda yazan yaşı iskân belgesi ya da belediye kayıtlarından doğrulayın. Diğer adları: binanın yaşı, yapım yılı, bina yaşları İlgili terimler: Deprem yönetmeliği, İskân (yapı kullanma izin belgesi), Riskli yapı, Ekspertiz (banka değerlemesi) Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Brüt m²: Bir dairenin duvarlar, balkon ve bazı projelerde ortak alanlardan düşen pay da dahil hesaplanan toplam alanıdır. Net m² ise duvarların iç yüzünden ölçülen, gerçekten kullanılabilen alandır. İlanlarda iki değerin birlikte yazılması evleri doğru karşılaştırmak için önemlidir. Diğer adları: brüt metrekare, brüt alan, brüt m2, brüt metrekaresi İlgili terimler: Net m², m² birim fiyatı, Ortak alan (ortak yerler), Oda sayısı (3+1), Onaylı mimari proje Brüt m²: ayrıntılı anlatım Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

C

Cayma parası: Taraflara belirli bir bedeli gözden çıkararak sözleşmeden vazgeçme imkânı veren paradır. Parayı veren vazgeçerse verdiğini kaybeder; alan vazgeçerse aldığının iki katını geri öder. Bir ödemenin cayma parası sayılması için bunun açıkça kararlaştırılmış olması gerekir. Diğer adları: pişmanlık akçesi İlgili terimler: Kapora, Satış vaadi sözleşmesi Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Cephe: Bir dairenin pencerelerinin ve balkonlarının baktığı yöndür: kuzey, güney, doğu, batı ya da bunların birleşimi. Cephe, evin ne kadar güneş ve ışık aldığını, ısınma giderini ve manzarasını etkiler. Dairenin cadde, iç bahçe ya da komşu binaya bakan tarafı da cephe olarak anılır. Diğer adları: daire cephesi, cephesi İlgili terimler: Güney cephe, Kot, Mantolama (ısı yalıtımı) Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Cins değişikliği: Tapu kaydında taşınmazın niteliğinin değiştirilmesidir. Konutta en sık, bina tamamlanıp iskân alındıktan sonra "arsa" niteliğinin apartman, kargir ev gibi yapı niteliğine çevrilmesi için yapılır; bununla birlikte kat irtifakı kat mülkiyetine çevrilebilir. Başvuru, iskân belgesiyle tapu müdürlüğüne yapılır. Diğer adları: cins tashihi, vasıf değişikliği İlgili terimler: İskân (yapı kullanma izin belgesi), Kat mülkiyeti, Kat irtifakı Rehber: Kat İrtifakı ile Kat Mülkiyeti Arasındaki Fark Nedir?

Ç

Çatı katı: Binanın en üst katında, çatının altında yer alan dairedir; çatı arasıyla birleştirilerek çatı dubleksi olarak da yapılabilir. Manzara ve teras avantajı sunabilir; ancak ısı yalıtımı, çatı akıntısı ve yaz sıcağı açısından dikkatle incelenmelidir. Çatı arasının ve terasın kullanımı onaylı projede ve yönetim planında yer almıyorsa sonradan sorun çıkabilir. Diğer adları: çatı dairesi, çatı arası, çatı piyesi İlgili terimler: Dubleks, Mantolama (ısı yalıtımı), Onaylı mimari proje, Ortak alan (ortak yerler) Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

D

DASK (zorunlu deprem sigortası): Doğal Afet Sigortaları Kurumu'nun adıyla anılan zorunlu deprem sigortasıdır. Konutun binasını deprem ve depremin yol açtığı yangın, patlama, tsunami, yer kayması gibi hasarlara karşı poliçedeki teminat tutarına kadar güvenceye alır; eşyayı kapsamaz. Tapuda alım satımda ve elektrik, su aboneliğinde geçerli poliçe aranır. Diğer adları: zorunlu deprem sigortası, deprem sigortası, dask poliçesi İlgili terimler: Konut sigortası, Riskli yapı, Deprem yönetmeliği, Tapu devri DASK (zorunlu deprem sigortası): ayrıntılı anlatım Rehber: DASK Nedir, Zorunlu mu? Zorunlu Deprem Sigortası Neleri Kapsar?
Değer artış kazancı vergisi: Satın alındıktan sonra beş yıl dolmadan satılan bir konuttan elde edilen kazanç için ödenen gelir vergisidir. Kazanç, satış bedelinden alış bedeli ve belgeli giderler düşülerek, şartları varsa enflasyona göre endekslenerek hesaplanır; her yıl belirlenen istisna tutarını aşan kısım beyan edilir. Miras yoluyla edinilen konutların satışı bu vergiye tabi değildir. Diğer adları: değer artış kazancı, ev satış vergisi, konut satış vergisi, değer artış vergisi İlgili terimler: 5 yıl kuralı, Tapu harcı, Emlak vergisi, Rayiç bedel, Veraset ve intikal Değer artış kazancı vergisi: ayrıntılı anlatım Rehber: Ev Satışında Değer Artış Kazancı Vergisi: 5 Yıl Kuralı ve 2026 Hesabı
Depozito: Kiracının kira sözleşmesinden doğan borçlarına güvence olarak ev sahibine verdiği paradır; kanundaki adı güvence bedelidir. Konut kiralarında depozito en fazla üç aylık kira bedeli kadar olabilir. Kiracı evi hasarsız teslim edip borçlarını ödediğinde depozito iade edilir. Diğer adları: güvence bedeli, teminat bedeli, kira depozitosu, depozitosu İlgili terimler: Kira sözleşmesi, Teslim tutanağı, Kiracının tahliyesi, Kira arabuluculuğu Depozito: ayrıntılı anlatım Rehber: Kira Sözleşmesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmeli? Madde Madde Kontrol
Deprem yönetmeliği: Binaların depreme dayanıklı tasarlanması ve yapılması için uyulması gereken teknik kuralları belirleyen yönetmeliktir. Bugün yürürlükte olan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2019’dan bu yana uygulanır; ondan önce 2007 ve 1998 yönetmelikleri geçerliydi. Bir binanın hangi yönetmeliğe göre projelendirildiği ruhsat tarihinden anlaşılabilir, ama gerçek dayanıklılığı yalnızca teknik inceleme gösterir. Diğer adları: türkiye bina deprem yönetmeliği, tbdy, deprem yönetmeliğine uygun İlgili terimler: Bina yaşı, Riskli yapı, Karkas, Yapı denetimi Rehber: Bursa'da Kentsel Dönüşüm: Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır, Süreç Nasıl İşler?
Döner sermaye ücreti: Tapu işlemlerinde harca ek olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü döner sermaye işletmesine ödenen hizmet ücretidir. Tutar, işlem türüne ve taşınmazın bulunduğu yere göre her yıl belirlenen tarifeyle hesaplanır. Alım satımda kimin ödeyeceğini taraflar kararlaştırır. Diğer adları: döner sermaye, döner sermaye bedeli, tapu döner sermaye İlgili terimler: Tapu harcı, Tapu devri, Web Tapu Rehber: Ev Satarken Tapu Masrafını Kim Öder? Harç, Döner Sermaye ve Diğer Giderler
Dubleks: İki katlı olup iç merdivenle birbirine bağlanan konuttur; tapuda genellikle tek bağımsız bölüm olarak kayıtlıdır. Binanın en üst iki katında olanına çatı dubleksi, giriş ve bahçe katında olanına bahçe dubleksi denir. Alırken iki katın da onaylı projede bu şekilde yer aldığını kontrol edin; sonradan birleştirilen ya da çatı arasına izinsiz eklenen katlar iskân ve kredi sorununa yol açabilir. Diğer adları: dubleks daire, çatı dubleksi, bahçe dubleksi, dublex İlgili terimler: Tripleks, Çatı katı, Bahçe katı, Onaylı mimari proje Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

E

e-Devlet tapu sorgulama: e-Devlet'teki tapu bilgileri sorgulama hizmetiyle adınıza kayıtlı taşınmazları, pay oranlarınızı ve üzerlerindeki ipotek, haciz, şerh gibi kayıtları görebilirsiniz. Bu hizmet yalnızca kendi taşınmazlarınızı gösterir; başkasının tapusunu sorgulayamazsınız. Ev alırken satıcıdan güncel kaydını ya da takyidat belgesini isteyin. Diğer adları: tapu sorgulama, e-devlet tapu, tapu bilgileri sorgulama İlgili terimler: Web Tapu, Takyidat belgesi, Tapu Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Ebeveyn banyosu: Ana yatak odasının içinde bulunan ve yalnızca o odadan girilen ikinci banyodur. Ailelerin sık aradığı bir özelliktir ve ilanda banyo sayısını artırır. Banyonun onaylı projede yer alıp almadığına, sonradan eklenmişse tesisat ve su yalıtımına dikkat edin. Diğer adları: ebeveyn banyolu, oda içi banyo İlgili terimler: Oda sayısı (3+1), Onaylı mimari proje Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
EİDS: Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin kısaltmasıdır. İnternette yayımlanan satılık ve kiralık konut ilanlarının malikin ya da malikin yetkilendirdiği emlak işletmesinin onayıyla verildiğini, e-Devlet üzerinden tapu kaydıyla eşleştirerek doğrular. Doğrulanmış ilanlar, sahte ilan ve kapora dolandırıcılığına karşı alıcıya ve kiracıya güvence sağlar. Diğer adları: elektronik ilan doğrulama sistemi, eids onaylı ilan, ilan doğrulama İlgili terimler: Yetki sözleşmesi, Kapora, Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Eklenti: Bir bağımsız bölüme ait olarak tapuda yazılan ve onun dışında bulunan yerdir: kömürlük, depo, otopark yeri gibi. Eklenti yalnızca bağlı olduğu dairenin malikine aittir ve onunla birlikte satılır. İlanda söylenen depo ya da otopark hakkının tapuda eklenti olarak yazılı olup olmadığını kontrol edin. Diğer adları: eklentiler, müştemilat İlgili terimler: Bağımsız bölüm, Ortak alan (ortak yerler), Kat mülkiyeti Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Ekspertiz (banka değerlemesi): Bankanın konut kredisi vermeden önce evin değerini belirlemek için lisanslı değerleme uzmanlarına yaptırdığı incelemedir. Uzman evi yerinde görür; tapu ve belediye kayıtlarını, iskânı ve projeye uygunluğu kontrol eder ve raporda bir değer belirler. Kredi tutarı satış fiyatına göre değil bu değere göre hesaplanır. Diğer adları: banka ekspertizi, konut ekspertizi, ekspertiz değeri, ekspertiz raporu, banka değerlemesi İlgili terimler: SPK lisanslı değerleme uzmanı, Konut kredisi, Kredi/değer oranı, Ücretsiz ön değerlendirme, Peşinat Ekspertiz (banka değerlemesi): ayrıntılı anlatım Rehber: Banka Ekspertizi Nedir, Nasıl Yapılır? Konut Kredisinde Değerleme Süreci
Emlak vergisi: Bina ve arsa sahiplerinin her yıl taşınmazın bulunduğu yerin belediyesine ödediği vergidir. Konutlarda vergi, emlak vergisi değeri üzerinden binde 1 oranında hesaplanır; Bursa gibi büyükşehirlerde oran iki kat uygulanır. Yıllık vergi mayıs ve kasım aylarında iki taksitte ödenir. Diğer adları: bina vergisi, emlak vergisi borcu İlgili terimler: Rayiç bedel, Tapu harcı, Değer artış kazancı vergisi, Residence Emlak vergisi: ayrıntılı anlatım Rehber: Ev Satarken Tapu Masrafını Kim Öder? Harç, Döner Sermaye ve Diğer Giderler
Emsal: Konut alım satımında iki anlamda kullanılır. Fiyat çalışmasında aynı bölgede benzer özellikteki evlerin satış ve ilan fiyatlarına emsal denir. İmar dilindeki emsal ise bir arsa konusudur; o anlamı kardeş sitemiz arsabursa.net’te anlatıyoruz. Diğer adları: emsal fiyat, emsal ilan, emsal satışlar İlgili terimler: m² birim fiyatı, Ücretsiz ön değerlendirme, Kentsel dönüşüm Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Enerji kimlik belgesi: Binanın enerji ihtiyacını ve karbon salımını A’dan G’ye bir sınıfla gösteren belgedir; kısaca EKB denir. Yetkili uzmanlarca düzenlenir ve yeni binalarda iskân aşamasında istenir. Satış ve kiralamada belgenin aranması ve kredi koşullarına etkisi dönemsel düzenlemelere bağlıdır; işlem öncesinde güncel kuralı kontrol edin. Diğer adları: ekb, enerji sınıfı, enerji kimlik belgesi sınıfı İlgili terimler: Mantolama (ısı yalıtımı), Kredi/değer oranı, İskân (yapı kullanma izin belgesi) Rehber: Konut Kredisi Nasıl Alınır? Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Erken ödeme tazminatı: Sabit faizli konut kredisi vadesinden önce kapatıldığında ya da kısmen ödendiğinde bankanın isteyebileceği tazminattır. Tazminatın üst sınırı mevzuatla belirlenmiştir ve kalan vadeye göre değişir. Krediyi kapatmadan önce kapama tutarını bankanızdan yazılı olarak isteyin. Diğer adları: erken kapama, erken kapama ücreti İlgili terimler: Konut kredisi, Eşit taksit (annüite), İpotek fekki Rehber: Konut Kredisi Nasıl Alınır? Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Eşit taksit (annüite): Kredi borcunun vade boyunca her ay aynı tutarda taksitle ödendiği geri ödeme yöntemidir. Taksitin içinde faiz ve anapara birlikte bulunur; ilk aylarda faiz payı, son aylarda anapara payı yüksektir. Konut kredilerinin büyük bölümü bu yöntemle ödenir. Diğer adları: annüite, eşit taksitli kredi, eşit taksitli ödeme İlgili terimler: Konut kredisi, Erken ödeme tazminatı, KKDF ve BSMV Rehber: Konut Kredisi Nasıl Alınır? Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

G

Güney cephe: Pencereleri ve yaşam alanları güneye bakan dairedir. Kuzey yarımkürede güney cephe gün içinde daha uzun süre güneş alır; bu, kışın ısınmayı kolaylaştırır ve nem ile küf riskini azaltabilir. Yaz aylarında ise gölgelendirme ve yalıtım önem kazanır. Diğer adları: güney cepheli, güneye bakan, güney cepheli daire İlgili terimler: Cephe, Mantolama (ısı yalıtımı), Kombi Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

H

Haciz: Bir borç nedeniyle alacaklının talebiyle icra dairesinin borçlunun malına koyduğu kısıtlamadır ve tapuya şerh olarak işlenir. Hacizli ev satılabilir, ancak haciz kaldırılmadıkça yeni malike karşı da sürer ve ev icra yoluyla satılabilir. Hacizli bir evi almadan önce borcun kapatılıp haczin kaldırılmasını sağlayın. Diğer adları: haciz şerhi, hacizli ev, hacizli tapu İlgili terimler: İpotek, Şerh, Takyidat belgesi Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Hisseli tapu (paylı mülkiyet): Bir evin birden fazla kişiye belirli paylarla (ör. 1/2, 1/4) ait olmasıdır; en sık miras kalan evlerde ve eşlerin birlikte aldığı evlerde görülür. Evin tamamının satışı için tüm paydaşların imzası gerekir; bir paydaş yalnızca kendi payını satabilir ve bu durumda diğer paydaşların önalım hakkı doğabilir. Paydaşlar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davasıyla ev satılabilir. Diğer adları: hisseli ev, paylı mülkiyet, müşterek mülkiyet, hisseli daire İlgili terimler: Önalım hakkı, Veraset ve intikal, Tapu Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Hizmet bedeli: Emlak işletmesinin aracılık ettiği satış ya da kiralama gerçekleştiğinde aldığı ücrettir; halk arasında emlak komisyonu denir. Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’e göre satışta toplam hizmet bedeli satış bedelinin yüzde 4’ünü, kiralamada bir aylık kira bedelini aşamaz ve bu tutarlara KDV eklenir. Bedel ve kimin ödeyeceği yetki sözleşmesinde yazılır. Diğer adları: emlak komisyonu, emlakçı komisyonu, emlak hizmet bedeli, komisyon İlgili terimler: Yetki sözleşmesi, Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi

İ

İhtiyaç nedeniyle tahliye: Ev sahibinin kendisi, eşi, çocukları, anne ve babası ya da bakmakla yükümlü olduğu kişiler için evi konut olarak kullanma ihtiyacı nedeniyle mahkemeden kiracının tahliyesini istemesidir. İhtiyacın gerçek, samimi ve sürekli olması gerekir. Evi yeni satın alan malik de belirli bildirim ve süre şartlarıyla bu yola başvurabilir. Diğer adları: konut ihtiyacı nedeniyle tahliye, ihtiyaçtan tahliye İlgili terimler: Kiracının tahliyesi, Tahliye taahhütnamesi, Kiracılı ev satışı, Kira arabuluculuğu Rehber: Ev Sahibi Kiracıyı Nasıl Çıkarır? Yasal Tahliye Sebepleri ve Süreler
İki haklı ihtar: Kiracının bir kira yılı içinde kirayı zamanında ödemediği için ev sahibinin yazılı olarak iki kez haklı ihtarda bulunmasıdır. Bu durumda ev sahibi, kira süresinin sonundan itibaren kanundaki süre içinde tahliye davası açabilir. İhtarların noter ya da iadeli taahhütlü posta gibi ispat edilebilir yollarla yapılması önemlidir. Diğer adları: iki haklı ihtar nedeniyle tahliye İlgili terimler: Kiracının tahliyesi, Kira borcunda temerrüt Rehber: Ev Sahibi Kiracıyı Nasıl Çıkarır? Yasal Tahliye Sebepleri ve Süreler
İntifa hakkı: Başkasına ait bir evi kullanma ve ondan yararlanma (oturma, kiraya verme) hakkıdır; tapuya tescil edilir. Örneğin anne ve baba evi çocuklarına devrederken ömür boyu intifa hakkını kendilerine bırakabilir. İntifa hakkı bulunan bir evi alan kişi, hak sona erene kadar evi kullanamaz; tapu kaydında intifa ya da oturma hakkı olup olmadığına bakın. Diğer adları: intifa, oturma hakkı, sükna hakkı İlgili terimler: Takyidat belgesi, Şerh, Tapu Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
İpotek: Bir borcun ödenmesini güvenceye almak için taşınmaz üzerine tapuda kurulan rehin hakkıdır. Konut kredisinde banka, alınan evin tapusuna kendi lehine ipotek koyar. Borç ödenmezse alacaklı icra yoluyla evin satılmasını isteyebilir; borç bitince ipotek tapudan kaldırılır (fek). Diğer adları: ipotekli, ipotekli tapu, ipotekli ev, ipotekli daire İlgili terimler: İpotek fekki, Konut kredisi, Haciz, Takyidat belgesi, Şerh İpotek: ayrıntılı anlatım Rehber: İpotekli Ev Alınır mı? İpotekli Ev Nasıl Satılır?
İpotek fekki: Borç ödendikten sonra ipoteğin tapu kaydından kaldırılmasıdır; resmî adı ipoteğin terkinidir. Konut kredisi bitince banka tapu müdürlüğüne fek yazısı gönderir ya da işlemi elektronik ortamda yapar. Borç bitse bile ipotek fek edilmeden tapuda görünmeye devam eder. Diğer adları: ipotek fek, fek, ipoteğin kaldırılması, ipotek terkini İlgili terimler: İpotek, Konut kredisi, Takyidat belgesi Rehber: İpotekli Ev Alınır mı? İpotekli Ev Nasıl Satılır?
İskân (yapı kullanma izin belgesi): Binanın ruhsatına, onaylı projesine ve fen kurallarına uygun tamamlandığını gösteren, belediye ya da yetkili idarenin verdiği belgedir; resmî adı yapı kullanma izin belgesidir. İskânı alınan binada kat mülkiyetine geçilebilir. İskânsız konutta kredi, abonelik ve satış sırasında sorun yaşanabilir. Diğer adları: iskan, iskân belgesi, iskan belgesi, yapı kullanma izin belgesi, yapı kullanma izni, iskânsız, iskansız İlgili terimler: Yapı ruhsatı, Kat mülkiyeti, Kat irtifakı, Yapı denetimi, Yapı kayıt belgesi İskân (yapı kullanma izin belgesi): ayrıntılı anlatım Rehber: İskân Nedir? İskânsız Ev Alınır mı?

K

Kapora: Ev alım satımında ya da kiralamada, anlaşmanın ciddiyetini göstermek için önceden verilen paradır; kanundaki karşılığı bağlanma parasıdır. Aksi kararlaştırılmadıkça ödenecek bedelden düşülür. Taşınmaz satışında yalnızca kapora senedi imzalamak alıcıya tapu hakkı kazandırmaz. Diğer adları: kaparo, pey akçesi, bağlanma parası, kapora senedi İlgili terimler: Cayma parası, Satış vaadi sözleşmesi, Takyidat belgesi, EİDS, Vekâletle tapu satışı Kapora: ayrıntılı anlatım Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Karkas: Binanın yükünü kolon, kiriş ve döşemelerden oluşan bir iskeletin taşıdığı yapı sistemidir; Türkiye’de en yaygın türü betonarme karkastır. Bu sistemde duvarlar taşıyıcı değildir, yalnızca bölme işlevi görür. Yükü taşıyıcı duvarların taşıdığı eski yapı türüne ise yığma yapı denir. Diğer adları: betonarme karkas, karkas bina, yığma yapı İlgili terimler: Kolon ve kiriş, Deprem yönetmeliği, Bina yaşı Rehber: Bursa'da Kentsel Dönüşüm: Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır, Süreç Nasıl İşler?
Kat irtifakı: Henüz yapılmamış ya da inşaatı süren bir binanın her bağımsız bölümü için arsa payı üzerine kurulan ve tapuya tescil edilen irtifak hakkıdır. Bina tamamlanıp iskân alındığında kat mülkiyetine çevrilir. Bitmiş bir binada kat irtifakı görülmesi, iskânın alınmadığına ya da tapuya yansıtılmadığına işaret edebilir. Diğer adları: kat irtifaklı tapu, kat irtifakı tapusu, kat irtifaklı İlgili terimler: Kat mülkiyeti, İskân (yapı kullanma izin belgesi), Arsa payı, Cins değişikliği, Onaylı mimari proje Kat irtifakı: ayrıntılı anlatım Rehber: Kat İrtifakı ile Kat Mülkiyeti Arasındaki Fark Nedir?
Kat malikleri kurulu: Bir binadaki tüm kat maliklerinden oluşan ve binanın yönetimiyle ilgili kararları alan kuruldur. Yönetici seçimi, işletme projesinin (aidat bütçesinin) onayı ve ortak alanlarla ilgili kararlar burada alınır. Kurulun yılda en az bir kez toplanması gerekir. Diğer adları: kat malikleri toplantısı, apartman toplantısı, kat malikleri genel kurulu İlgili terimler: Yönetim planı, Apartman yöneticisi, Aidat, Arsa payı Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
Kat mülkiyeti: Tamamlanmış ve yapı kullanma izin belgesi (iskân) alınmış bir binada her bağımsız bölüm (daire, dükkân) üzerinde kurulan, tapuya tescil edilen mülkiyet hakkıdır. Kat maliki dairesinin tek sahibidir; arsa ve ortak yerlerde ise arsa payı oranında ortak sahiptir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na tabidir. Diğer adları: kat mülkiyetli tapu, kat mülkiyeti tapusu İlgili terimler: Kat irtifakı, İskân (yapı kullanma izin belgesi), Arsa payı, Bağımsız bölüm, Yönetim planı, Cins değişikliği Kat mülkiyeti: ayrıntılı anlatım Rehber: Kat İrtifakı ile Kat Mülkiyeti Arasındaki Fark Nedir?
Kentsel dönüşüm: Depreme dayanıksız ya da ekonomik ömrünü tamamlamış binaların yıkılıp yerine yenisinin yapılmasını sağlayan süreçtir. Türkiye'de 6306 sayılı Kanun'a göre yürütülür: önce bina riskli yapı olarak tespit edilir, sonra kat malikleri yeni bina için karar alır ve müteahhitle anlaşır. Süreçte kira yardımı ve bazı harç ve vergi kolaylıkları bulunabilir. Diğer adları: kentsel dönüşüm projesi, binanın yenilenmesi, dönüşüm projesi İlgili terimler: Riskli yapı, 6306 sayılı Kanun, Arsa payı, Deprem yönetmeliği Kentsel dönüşüm: ayrıntılı anlatım Rehber: Bursa'da Kentsel Dönüşüm: Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır, Süreç Nasıl İşler?
Kira arabuluculuğu: Kira bedelinin tespiti, tahliye, depozito iadesi gibi kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce zorunlu olarak arabulucuya başvurulmasıdır. Taraflar arabulucu önünde anlaşırsa imzalanan anlaşma belgesi mahkeme kararı gibi uygulanabilir. Anlaşma sağlanamazsa dava yolu açılır. Diğer adları: zorunlu arabuluculuk, kira arabulucusu, arabuluculuk İlgili terimler: Kira tespit davası, Kiracının tahliyesi, Depozito Rehber: Ev Sahibi Kiracıyı Nasıl Çıkarır? Yasal Tahliye Sebepleri ve Süreler
Kira artış oranı: Konut kira sözleşmesi yenilendiğinde kiraya uygulanabilecek en yüksek artış oranıdır. Kanuna göre artış, bir önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Taraflar daha düşük bir artışta anlaşabilir; daha yüksek artış şartı sınırı aşan kısmıyla geçersizdir. Diğer adları: kira artışı, yasal kira artış oranı, kira zammı, kira artış sınırı İlgili terimler: TÜFE on iki aylık ortalama, Kira tespit davası, Kira sözleşmesi, Kira arabuluculuğu Kira artış oranı: ayrıntılı anlatım Rehber: Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır? TÜFE On İki Aylık Ortalama ile Örnekler
Kira borcunda temerrüt: Kiracının ödeme günü gelen kirayı ödememesi durumudur. Ev sahibi yazılı olarak en az otuz günlük süre verip bu sürede ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir; ödeme yapılmazsa icra yoluyla ya da dava açarak tahliye isteyebilir. Kirayı banka yoluyla ödemek, ödemenin ispatını kolaylaştırır. Diğer adları: temerrüt, kira ödememe, temerrüt nedeniyle tahliye İlgili terimler: İki haklı ihtar, Kiracının tahliyesi, Depozito Rehber: Ev Sahibi Kiracıyı Nasıl Çıkarır? Yasal Tahliye Sebepleri ve Süreler
Kira geliri vergisi: Konutunu kiraya veren kişinin elde ettiği kira gelirinin gelir vergisine tabi olmasıdır. Konut kira gelirlerinde her yıl belirlenen bir istisna tutarı vardır; bu tutarı aşan gelir için izleyen yılın mart ayında yıllık beyanname verilir. İstisnanın uygulanmadığı durumlar ve güncel tutar için Gelir İdaresi’nin duyurularına bakın. Diğer adları: kira vergisi, kira geliri beyannamesi, mesken kira istisnası İlgili terimler: Kira getirisi ve amortisman süresi, Kira sözleşmesi Rehber: Kira Sözleşmesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmeli? Madde Madde Kontrol
Kira getirisi ve amortisman süresi: Kira getirisi, bir konuttan bir yılda alınan kiranın evin değerine oranıdır; amortisman süresi ise evin bedelinin kiradan kaç yılda çıkacağını gösterir. Örneğin 3.000.000 TL'lik bir evin aylık kirası 15.000 TL ise yıllık kira 180.000 TL, brüt kira getirisi yüzde 6, amortisman süresi yaklaşık 17 yıldır. Bu hesap aidat, vergi, bakım ve boş geçen ayları içermez ve geleceğe dair bir öngörü değildir. Diğer adları: amortisman süresi, kira çarpanı, brüt kira getirisi İlgili terimler: m² birim fiyatı, Kira geliri vergisi, Kira artış oranı Rehber: Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır? TÜFE On İki Aylık Ortalama ile Örnekler
Kira sözleşmesi: Ev sahibinin evi belirli bir bedel karşılığında kiracının kullanımına bıraktığı sözleşmedir; konut kiraları Türk Borçlar Kanunu'nun konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin özel hükümlerine tabidir. Sözlü yapılması da geçerlidir, ancak ispat için yazılı yapılması önerilir. Süre, kira bedeli, artış, depozito, aidat ve demirbaşlar sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Diğer adları: kira kontratı, kontrat, konut kira sözleşmesi İlgili terimler: Depozito, Kira artış oranı, Tahliye taahhütnamesi, Teslim tutanağı, Alt kira Rehber: Kira Sözleşmesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmeli? Madde Madde Kontrol
Kira tespit davası: Kira bedelinin mahkemece belirlenmesi için açılan davadır. İlk beş yılda yeni kira TÜFE on iki aylık ortalamasındaki artışı geçemez; beş yılı dolduran kira ilişkilerinde ise emsal kiralar ve evin durumu dikkate alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Diğer adları: kira tespiti, kira bedelinin tespiti İlgili terimler: Kira artış oranı, TÜFE on iki aylık ortalama, Kira arabuluculuğu Rehber: Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır? TÜFE On İki Aylık Ortalama ile Örnekler
Kiracılı ev satışı: İçinde kiracı oturan bir evin satılmasıdır. Ev satılınca kira sözleşmesi kendiliğinden sona ermez; yeni malik sözleşmenin tarafı olur ve kiracı mevcut şartlarla oturmaya devam eder. Yeni malik evi kendisi kullanmak istiyorsa ihtiyaç nedeniyle tahliye için kanundaki bildirim ve süre şartlarına uymalıdır. Diğer adları: kiracılı satılık, kiracılı daire, kiracılı ev İlgili terimler: İhtiyaç nedeniyle tahliye, Kira sözleşmesi, Kiracının tahliyesi Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Kiracının tahliyesi: Kira ilişkisinin sona erdirilip kiracının evi boşaltmasının sağlanmasıdır. Başlıca yasal sebepler tahliye taahhüdü, kiranın ödenmemesi, bir kira yılında iki haklı ihtar, ev sahibinin konut ihtiyacı, esaslı onarım ya da yeniden inşa ve on yıllık uzama süresinin dolmasıdır. Ev sahibi kiracıyı kendi başına çıkaramaz; icra ya da mahkeme yoluna başvurmalıdır. Diğer adları: kiracı tahliyesi, tahliye davası, kiracı çıkarma İlgili terimler: Tahliye taahhütnamesi, İhtiyaç nedeniyle tahliye, İki haklı ihtar, Kira borcunda temerrüt, On yıllık uzama süresi, Kira arabuluculuğu Rehber: Ev Sahibi Kiracıyı Nasıl Çıkarır? Yasal Tahliye Sebepleri ve Süreler
KKDF ve BSMV: KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) ve BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi), kredi faizleri üzerinden alınan kesintilerdir. Bireysel konut kredileri bu iki kesintiden muaftır; ihtiyaç ya da ticari kredilerde ise faize eklenir. Kredi tekliflerini karşılaştırırken bu kesintilerin hesaba katılıp katılmadığına bakın. Diğer adları: kkdf, bsmv İlgili terimler: Konut kredisi, Eşit taksit (annüite), Kredi tahsis ücreti (dosya masrafı) Rehber: Konut Kredisi Nasıl Alınır? Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Kolon ve kiriş: Betonarme binalarda kolonlar yükü düşey olarak temele aktaran taşıyıcı elemanlar, kirişler ise döşemelerin yükünü kolonlara aktaran yatay elemanlardır; deprem yükünü perde duvarlarla birlikte bunlar karşılar. Tadilatta kolon, kiriş ya da perde duvarın kesilmesi veya delinmesi binanın tamamını tehlikeye atar ve yasaktır. Bir evde böyle bir müdahaleden şüpheleniyorsanız uzmana inceletin. Diğer adları: kolon, kiriş, perde duvar, taşıyıcı sistem İlgili terimler: Karkas, Deprem yönetmeliği, Riskli yapı Rehber: Bursa'da Kentsel Dönüşüm: Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır, Süreç Nasıl İşler?
Kombi: Dairenin ısıtma ve sıcak su ihtiyacını tek cihazla karşılayan, genellikle doğalgazla çalışan bireysel ısıtma sistemidir. Her daire kendi tüketimini öder ve sistemi istediği saatte çalıştırır. Kombinin yaşı, yoğuşmalı olup olmadığı ve yıllık bakımı hem güvenlik hem fatura açısından önemlidir; kiralık evlerde kombi demirbaş olarak teslim tutanağına yazılır. Diğer adları: doğalgaz kombi, kombili, kombi ısıtma İlgili terimler: Merkezi sistem pay ölçer, Mantolama (ısı yalıtımı), Teslim tutanağı Rehber: Kira Sözleşmesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmeli? Madde Madde Kontrol
Konut kredisi: Ev satın almak için bankadan kullanılan ve alınan evin ipotek edildiği uzun vadeli kredidir. Kullanılabilecek tutarı evin ekspertiz değeri, kredi/değer oranı sınırı ve başvuranın geliri belirler. Çoğunlukla sabit faizli ve eşit taksitlidir. Diğer adları: mortgage, ev kredisi, konut finansmanı, konut kredisi faizi İlgili terimler: Eşit taksit (annüite), Kredi/değer oranı, Peşinat, Ekspertiz (banka değerlemesi), İpotek, KKDF ve BSMV, Erken ödeme tazminatı Konut kredisi: ayrıntılı anlatım Rehber: Konut Kredisi Nasıl Alınır? Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Konut sigortası: Konutu ve isteğe bağlı olarak içindeki eşyayı yangın, su baskını, hırsızlık, cam kırılması gibi risklere karşı güvenceye alan isteğe bağlı sigortadır. DASK'ın teminat sınırını aşan deprem hasarı için ek teminat da eklenebilir. Konut kredisinde bankalar ipotekli konut için genellikle yangın sigortası şartı arar. Diğer adları: ev sigortası, ev eşyası sigortası, yangın sigortası İlgili terimler: DASK (zorunlu deprem sigortası), Konut kredisi, İpotek Rehber: DASK Nedir, Zorunlu mu? Zorunlu Deprem Sigortası Neleri Kapsar?
Konut yapı kooperatifi: Konut sahibi olmak isteyen kişilerin ortak olup birlikte konut yaptırdığı kuruluştur. İnşaat sürerken tapu kooperatifin adınadır; ortaklar bina bitip iskân alındıktan sonra konutlarını kendi adlarına tescil ettirir. Kooperatif hissesi devralırken ortaklık devrinin kooperatif yönetimince onaylanıp kayıtlara işlendiğini, birikmiş aidat borcunu ve inşaatın gerçek durumunu kontrol edin. Diğer adları: kooperatif, konut kooperatifi, kooperatif hissesi, kooperatiften ev İlgili terimler: Kat irtifakı, İskân (yapı kullanma izin belgesi), Tapu Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Kot: Konut ilanlarında bir katın binanın giriş ya da sokak seviyesine göre yüksekliğini anlatmak için kullanılır. Giriş seviyesinin altındaki katlar -1, -2 kot ya da bodrum kat olarak anılır; bu katlarda doğal ışık, nem ve havalandırma dikkatle incelenmelidir. Eğimli arazideki binalarda bir cephesi bahçeye açılan kot altı daireler de bulunur. Diğer adları: kot altı, bodrum kat, eksi kot, kot farkı İlgili terimler: Bahçe katı, Yüksek giriş, Ara kat Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Kredi tahsis ücreti (dosya masrafı): Bankanın kredi başvurusunu değerlendirip krediyi kullandırması karşılığında aldığı ücrettir; halk arasında dosya masrafı denir. Tüketici kredilerinde alınabilecek tahsis ücretinin üst sınırı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası düzenlemesiyle belirlenir. Kredi tekliflerini karşılaştırırken faizin yanında bu ücrete de bakın. Diğer adları: dosya masrafı, kredi dosya masrafı, tahsis ücreti İlgili terimler: Konut kredisi, Ekspertiz (banka değerlemesi), KKDF ve BSMV Rehber: Konut Kredisi Nasıl Alınır? Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Kredi/değer oranı: Bankanın verebileceği konut kredisinin, evin ekspertiz değerine oranla en fazla ne kadar olabileceğini gösteren sınırdır. BDDK bu oranı konutun değerine, alıcının ilk konutu olup olmadığına ve konutun enerji sınıfına göre kademeli olarak belirleyebilir. Oranın dışında kalan kısım peşinatla karşılanır. Diğer adları: kredi değer oranı, ltv, kredi/değer İlgili terimler: Konut kredisi, Peşinat, Ekspertiz (banka değerlemesi), Enerji kimlik belgesi Rehber: Konut Kredisi Nasıl Alınır? Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

M

m² birim fiyatı: Bir konutun fiyatının metrekaresine bölünmesiyle bulunan değerdir ve aynı bölgedeki evleri karşılaştırmak için kullanılır. Karşılaştırmanın doğru olması için tüm evlerde aynı ölçünün (brüt ya da net) esas alınması gerekir. Kat, cephe, bina yaşı, site imkânları ve iskân durumu aynı mahallede bile m² fiyatını belirgin biçimde değiştirir. Diğer adları: metrekare fiyatı, m2 fiyatı, m² fiyatı, metrekare birim fiyatı İlgili terimler: Brüt m², Net m², Emsal, Ücretsiz ön değerlendirme Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Mantolama (ısı yalıtımı): Binanın dış duvarlarının yalıtım levhalarıyla kaplanarak ısı kaybının azaltılmasıdır. Mantolama ısınma ve soğutma giderini düşürür, duvarlarda yoğuşma ve küfü azaltabilir. Mevcut bir binada dış cepheye mantolama yapılması için kat malikleri kurulunun karar alması gerekir; masraf genellikle arsa payına göre paylaştırılır. Diğer adları: ısı yalıtımı, dış cephe yalıtımı, mantolamalı İlgili terimler: Enerji kimlik belgesi, Kombi, Çatı katı, Kat malikleri kurulu Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
Merkezi sistem pay ölçer: Merkezi ısıtmalı binalarda her dairenin harcadığı ısıyı ölçen ve ısınma giderinin tüketime göre paylaştırılmasını sağlayan sistemdir. Radyatörlere takılan pay ölçerler ya da daire girişindeki ısı sayaçları (kalorimetre) kullanılır. Giderin bir bölümü ortak kullanım için tüm dairelere, kalanı ölçülen tüketime göre dağıtılır. Diğer adları: pay ölçer, pay ölçerli merkezi sistem, ısı pay ölçer, kalorimetre, merkezi sistem İlgili terimler: Kombi, Aidat, Mantolama (ısı yalıtımı) Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
Müstakil ev: Başka bir yapıyla ortak duvarı olmayan, kendi parselinde ya da bahçesinde tek başına duran evdir. Tapuda çoğu zaman kat mülkiyeti kurulmadan, arsa üzerinde ev olarak kayıtlıdır; bu durumda ruhsat ve iskân kontrolü daha da önem kazanır. Bahçeli olması avantajdır, ancak çatı, cephe ve bahçe bakımının tamamı sahibine aittir. Diğer adları: müstakil, müstakil konut, bahçeli müstakil ev İlgili terimler: Villa, İskân (yapı kullanma izin belgesi), Yapı ruhsatı Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

N

Net m²: Dairenin duvarlarının iç yüzleri arasında kalan, gerçekten kullanılabilen alanıdır. Odaların, salonun, mutfağın, banyonun ve koridorun taban alanlarının toplamından oluşur. Aynı brüt alana sahip iki dairede bile net alan farklı olabilir; ilanda net alanı mutlaka sorun. Diğer adları: net metrekare, net alan, net m2, net kullanım alanı İlgili terimler: Brüt m², Oda sayısı (3+1), m² birim fiyatı Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

O

Oda sayısı (3+1): Konut ilanlarında oda sayısı "3+1" gibi yazılır: artıdan önceki rakam yatak ve çalışma odası gibi odaların, artıdan sonraki rakam salonların sayısını gösterir. Mutfak, banyo, tuvalet ve koridor bu sayıya katılmaz. Aynı oda sayısına sahip iki evin net alanı çok farklı olabileceği için oda sayısını net m² ile birlikte değerlendirin. Diğer adları: 3+1, 2+1, 1+1, 4+1, oda salon İlgili terimler: Stüdyo daire (1+0), Net m², Brüt m² Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
On yıllık uzama süresi: Belirli süreli konut kira sözleşmesi, kiracı süre bitiminden önce bildirimde bulunmazsa aynı şartlarla birer yıl uzar ve ev sahibi yalnızca süre bitti diye sözleşmeyi sona erdiremez. On yıllık uzama süresi dolduktan sonra ise ev sahibi, izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir. Diğer adları: on yıllık uzama, 10 yıllık uzama süresi, 10 yıl kuralı İlgili terimler: Kiracının tahliyesi, Kira sözleşmesi Rehber: Ev Sahibi Kiracıyı Nasıl Çıkarır? Yasal Tahliye Sebepleri ve Süreler
Onaylı mimari proje: Belediyece onaylanmış ve yapı ruhsatına esas olan, binanın ve her bağımsız bölümün planını, alanlarını ve kullanımını gösteren projedir. Belediye arşivinden istenebilir; bazı belediyeler dijital olarak da gösterir. Dairenin bugünkü hâli ile onaylı projenin uyumlu olması iskân, kredi ve ileride satış açısından önemlidir. Diğer adları: mimari proje, onaylı proje, tadilat projesi İlgili terimler: Yapı ruhsatı, İskân (yapı kullanma izin belgesi), Balkon kapatma, Bağımsız bölüm Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Opsiyonlu ilan: Satılık ya da kiralık bir ev için bir alıcı veya kiracıyla ön anlaşma yapıldığını, ancak tapu devrinin ya da kira sözleşmesinin henüz tamamlanmadığını gösteren ilan durumudur. Bu sürede ev genellikle başka adaylara gösterilmez. Anlaşma gerçekleşmezse ilan yeniden yayına alınır. Diğer adları: opsiyonlu, opsiyon İlgili terimler: Kapora, Yetki sözleşmesi Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Ortak alan (ortak yerler): Binada hiçbir bağımsız bölüme ait olmayan ve tüm kat maliklerinin arsa payları oranında ortak sahip olduğu yerlerdir. Temeller, çatı, merdivenler, asansör, sığınak, kazan dairesi, bahçe ve otopark çoğunlukla ortak alandır. Bu alanlarda değişiklik ve özel kullanım ancak yönetim planı ya da kat malikleri kararıyla mümkündür. Diğer adları: ortak alanlar, ortak yerler, ortak yer İlgili terimler: Arsa payı, Yönetim planı, Bağımsız bölüm, Eklenti, Balkon kapatma Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber

Ö

Önalım hakkı: Paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü bir kişiye satması hâlinde, diğer paydaşların o payı aynı bedelle öncelikle satın alabilme hakkıdır; halk arasında şufa hakkı denir. Hak, satışın öğrenilmesinden itibaren kanundaki süre içinde dava açılarak kullanılır. Hisseli bir evden pay alırken bu riski hesaba katın. Diğer adları: şufa hakkı, şufa, önalım İlgili terimler: Hisseli tapu (paylı mülkiyet), Şerh Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

P

Peşinat: Ev alırken krediyle karşılanmayan ve alıcının kendi birikiminden ödediği kısımdır. Bankanın verebileceği en yüksek kredi ekspertiz değerine göre hesaplandığı için ekspertiz düşük çıkarsa gereken peşinat artar. Peşinatın yanında tapu harcı, ekspertiz ve sigorta gibi masraflar için de ayrı bütçe ayırın. Diğer adları: peşinatı, peşinat tutarı İlgili terimler: Konut kredisi, Kredi/değer oranı, Ekspertiz (banka değerlemesi) Rehber: Konut Kredisi Nasıl Alınır? Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

R

Rayiç bedel: Günlük dilde çoğunlukla belediyenin belirlediği emlak vergisi değerini anlatmak için kullanılır; kelimenin asıl anlamı ise piyasa değeridir. Tapuda satış bedeli beyan edilirken beyan edilen bedel emlak vergisi değerinin altında olamaz. Harcın düşük beyanla eksik ödenmesi, sonradan fark ve ceza istenmesine yol açabilir. Diğer adları: emlak vergisi değeri, rayiç değer, emlak rayiç değeri İlgili terimler: Tapu harcı, Emlak vergisi, Değer artış kazancı vergisi Rehber: Ev Satarken Tapu Masrafını Kim Öder? Harç, Döner Sermaye ve Diğer Giderler
Residence: Konut kullanımının yanında resepsiyon, güvenlik, temizlik, spor salonu, kapalı otopark gibi otel tipi hizmetler sunan, genellikle yüksek katlı konut projesidir. Hizmetler nedeniyle aidat çoğu apartmana göre daha yüksektir. Bazı projelerde bağımsız bölümün tapudaki niteliği konut değil işyeri ya da ofis olabilir; bu durum emlak vergisini, KDV’yi ve kredi koşullarını etkiler. Diğer adları: rezidans, residence daire, rezidans daire İlgili terimler: Aidat, Site yönetimi, Brüt m², Sıfır konutta KDV Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
Riskli yapı: Ekonomik ömrünü tamamlamış ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilerle tespit edilen yapıdır. Tespit, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlarca yapılır ve tapuya işlenir. Riskli yapı tespiti, kentsel dönüşüm sürecinin ilk adımıdır. Diğer adları: riskli yapı tespiti, riskli bina, çürük raporu İlgili terimler: Kentsel dönüşüm, 6306 sayılı Kanun, Beyanlar hanesi, Deprem yönetmeliği Rehber: Bursa'da Kentsel Dönüşüm: Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır, Süreç Nasıl İşler?

S

Satış vaadi sözleşmesi: Bir evin ileride belirli şartlarla satılacağını taraflar için bağlayıcı hâle getiren sözleşmedir. Geçerli olması için noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir; elden imzalanan satış vaadi taşınmaz için geçersizdir. Tapuya şerh verdirilirse sonraki alıcılara karşı da ileri sürülebilir. Diğer adları: gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, satış vaadi, noter satış vaadi, satış vaadi şerhi İlgili terimler: Kapora, Şerh, Cayma parası, Kat irtifakı, Tapu devri Satış vaadi sözleşmesi: ayrıntılı anlatım Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Sıfır konutta KDV: Müteahhit ya da şirketten ilk kez satın alınan sıfır konutun bedeline eklenen katma değer vergisidir. Oran; konutun net alanına, bulunduğu yerin arsa birim değerine ve yapı ruhsatının tarihine göre değişebilir. İkinci el bir konutu şahıstan alırken kural olarak KDV ödenmez. Diğer adları: konut kdv oranı, sıfır konut kdv, konut teslimlerinde kdv İlgili terimler: Tapu harcı, Residence, Kat irtifakı Rehber: Sıfır Konutta KDV Oranı Ne Kadar? Müteahhitten Ev Alırken KDV ve Tapu
Site yönetimi: Birden fazla binadan oluşan konut sitelerinde ortak alanların ve tesislerin yönetimini üstlenen yapıdır. Kat Mülkiyeti Kanunu'ndaki toplu yapı hükümlerine göre her bina kendi işlerini, site geneli ise toplu yapı kurulu ya da temsilciler kurulu üzerinden yürütülür. Havuz, güvenlik, peyzaj gibi hizmetler site aidatını belirler. Diğer adları: toplu yapı, toplu yapı yönetimi, site yönetim kurulu İlgili terimler: Yönetim planı, Aidat, Apartman yöneticisi, Residence Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
SPK lisanslı değerleme uzmanı: Sermaye Piyasası Kurulu'nun gayrimenkul değerleme lisansına sahip, resmî değerleme raporu hazırlamaya yetkili uzmandır. Banka ekspertizleri ve yabancıya konut satışında istenen değerleme raporları bu uzmanlar ya da bağlı oldukları değerleme kuruluşlarınca hazırlanır. Emlak danışmanının fiyat çalışması değerleme raporu yerine geçmez. Diğer adları: değerleme uzmanı, gayrimenkul değerleme uzmanı, lisanslı değerleme uzmanı, değerleme raporu İlgili terimler: Ekspertiz (banka değerlemesi), Ücretsiz ön değerlendirme, Yabancıya konut satışı Rehber: Banka Ekspertizi Nedir, Nasıl Yapılır? Konut Kredisinde Değerleme Süreci
Stüdyo daire (1+0): Yatak ve oturma alanının tek bir mekânda birleştiği, ayrı odası olmayan küçük dairedir; ilanlarda 1+0 olarak yazılır. Mutfak genellikle açık ya da tezgâh tipindedir, banyo ayrıdır. Öğrenciler ve tek kişilik kullanım için tercih edilir; Bursa’da üniversite çevresinde, özellikle Görükle’de sık görülür. Diğer adları: stüdyo, 1+0 İlgili terimler: Oda sayısı (3+1), Amerikan mutfak, Net m² Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

Ş

Şerh: Tapu kaydının şerhler bölümüne işlenen ve bir hakkı ya da kısıtlamayı herkese karşı ileri sürülebilir kılan kayıttır. Kira şerhi, satış vaadi şerhi, önalım hakkı, ihtiyati tedbir ve haciz en sık görülen şerhlerdir. Şerhli bir evi alırken şerhin ne anlama geldiğini ve kaldırılıp kaldırılamayacağını önceden öğrenin. Diğer adları: tapu şerhi, şerhli tapu, kira şerhi İlgili terimler: Haciz, Beyanlar hanesi, Takyidat belgesi, Satış vaadi sözleşmesi Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

T

Tahliye taahhütnamesi: Kiracının evi belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlendiği belgedir. Kiracı bu tarihte evi boşaltmazsa ev sahibi, kanundaki süre içinde icra takibi ya da dava yoluyla tahliye isteyebilir. Taahhüdün geçerli sayılması için ev kiracıya teslim edildikten sonra verilmiş olması gerekir. Diğer adları: tahliye taahhüdü, tahliye senedi, boşaltma taahhüdü İlgili terimler: Kiracının tahliyesi, İhtiyaç nedeniyle tahliye, Kira sözleşmesi, İki haklı ihtar Tahliye taahhütnamesi: ayrıntılı anlatım Rehber: Ev Sahibi Kiracıyı Nasıl Çıkarır? Yasal Tahliye Sebepleri ve Süreler
Takyidat belgesi: Bir taşınmazın tapu kaydındaki ipotek, haciz, şerh ve beyan gibi tüm kısıtlamaları gösteren güncel kayıt dökümüdür. Tapu müdürlüğünden ya da malik tarafından elektronik ortamda alınabilir. Ev alırken kapora vermeden önce satıcıdan güncel takyidat belgesini istemek en temel güvenlik adımıdır. Diğer adları: takyidat, tapu kayıt belgesi, tapu kayıt örneği İlgili terimler: Tapu, İpotek, Haciz, Şerh, Kapora Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Tapu: Bir taşınmazın kime ait olduğunu, niteliğini ve üzerindeki hakları gösteren resmî kayıt sistemidir. Kayıtlar Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne bağlı tapu müdürlüklerinde tutulur. Konut satışı ancak tapu müdürlüğünde resmî senetle yapılırsa geçerli olur. Diğer adları: tapu kaydı, tapu sicili İlgili terimler: Tapu senedi, Tapu devri, Takyidat belgesi, Tapu harcı, Web Tapu Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Tapu devri: Evin mülkiyetinin satıcıdan alıcıya tapu müdürlüğünde resmî senetle geçirilmesidir. Genel sıra şöyledir: Web Tapu ya da tapu müdürlüğü üzerinden başvuru ve randevu, harç ile döner sermayenin ödenmesi, DASK poliçesinin hazırlanması ve randevu günü tarafların kimlikleriyle imza atması. Ödemenin devirle eş zamanlı ve banka üzerinden yapılması önemlidir. Diğer adları: tapu işlemi, tapu satış işlemi, tapu randevusu İlgili terimler: Tapu harcı, Döner sermaye ücreti, Web Tapu, DASK (zorunlu deprem sigortası), Vekâletle tapu satışı Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Tapu harcı: Konut alım satımında mülkiyetin tapuda alıcıya geçirilmesi için ödenen harçtır. Beyan edilen satış bedeli üzerinden alıcıdan ve satıcıdan ayrı ayrı binde 20 (toplam yüzde 4) oranında alınır; taraflar farklı bir paylaşımda anlaşabilir. Harca ek olarak döner sermaye ücreti de ödenir. Diğer adları: tapu masrafı, tapu harçları, alım satım harcı, tapu masrafları İlgili terimler: Döner sermaye ücreti, Rayiç bedel, Tapu devri, Sıfır konutta KDV, Değer artış kazancı vergisi Tapu harcı: ayrıntılı anlatım Rehber: Ev Satarken Tapu Masrafını Kim Öder? Harç, Döner Sermaye ve Diğer Giderler
Tapu senedi: Tapu müdürlüğünde yapılan işlem sonunda malike verilen, taşınmazın bilgilerini ve sahibini gösteren belgedir. Esas olan tapu sicilindeki kayıttır; senet bu kaydın işlem günündeki bir örneğidir. Bu yüzden ev alırken eldeki senede değil, güncel tapu kaydına bakılmalıdır. Diğer adları: tapu belgesi, tapu kâğıdı İlgili terimler: Tapu, Takyidat belgesi, e-Devlet tapu sorgulama Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik: Emlak işletmelerinin yetki belgesi almasını, yetki sözleşmesi yapmasını, hizmet bedeli üst sınırlarını, yer gösterme belgesini ve meslek kurallarını düzenleyen yönetmeliktir. Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılmıştır. Ev sahibi, alıcı ya da kiracı olarak emlak işletmesinden bu kurallara uymasını isteyebilirsiniz. Diğer adları: taşınmaz ticareti yönetmeliği, emlak yönetmeliği İlgili terimler: Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi, Yetki sözleşmesi, Hizmet bedeli, Yer gösterme belgesi Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi: Taşınmaz alım, satım ve kiralamasına aracılık eden emlak işletmelerinin faaliyet gösterebilmesi için alması gereken resmî belgedir. Belge için işletmede mesleki yeterlilik belgesine (MYK) sahip sorumlu emlak danışmanı bulunması gibi şartlar aranır. Belge numarası işletmenin ilanlarında ve yetki sözleşmelerinde yer alır ve Ticaret Bakanlığı’nın sisteminden doğrulanabilir. Diğer adları: yetki belgesi, emlak yetki belgesi, taşınmaz ticareti belgesi İlgili terimler: Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik, Yetki sözleşmesi, EİDS, Hizmet bedeli Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Teslim tutanağı: Kiralık ya da satılık ev teslim edilirken evin durumunu, sayaç değerlerini, anahtar sayısını ve demirbaşları (beyaz eşya, mobilya, kombi gibi) yazan ve taraflarca imzalanan belgedir. Fotoğraflarla desteklenen bir teslim tutanağı, çıkışta depozito ve hasar anlaşmazlıklarını büyük ölçüde önler. Diğer adları: demirbaş listesi, teslim tesellüm tutanağı, eşya listesi İlgili terimler: Depozito, Kira sözleşmesi, Kiracının tahliyesi Rehber: Kira Sözleşmesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmeli? Madde Madde Kontrol
Tripleks: Üç katlı olup iç merdivenle bağlanan konuttur; çoğunlukla villalarda ya da bahçe, giriş ve üst katı birleştiren projelerde görülür. Dubleks gibi tapuda genellikle tek bağımsız bölüm olarak kayıtlıdır. Geniş alanı nedeniyle ısınma, aidat ve emlak vergisi giderlerini önceden hesaplayın. Diğer adları: tripleks villa, triplex İlgili terimler: Dubleks, Villa, Müstakil ev Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Turizm amaçlı kiralama (günlük kiralık): Konutun kısa süreli olarak turistlere ya da günübirlik misafirlere kiralanmasıdır. Bunun için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi alınması gerekir; apartmanda ise diğer kat maliklerinin tamamının onayı aranır. İzinsiz günlük kiralamanın idari para cezası vardır. Diğer adları: günlük kiralık, günlük kiralama, turizm amaçlı kiralık İlgili terimler: Yazlık, Kira sözleşmesi, Kat malikleri kurulu, Alt kira Rehber: Kira Sözleşmesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmeli? Madde Madde Kontrol
TÜFE on iki aylık ortalama: Tüketici fiyat endeksinin son on iki aylık ortalamasının, bir önceki yılın aynı dönemine ait on iki aylık ortalamaya göre yüzde değişimidir ve TÜİK tarafından her ay açıklanır. Konut kira artışlarında yasal üst sınır bu orandır. Yıllık enflasyon ya da aylık enflasyon oranıyla karıştırılmamalıdır. Diğer adları: on iki aylık ortalama, 12 aylık ortalama, tüfe 12 aylık ortalama, tüfe ortalaması İlgili terimler: Kira artış oranı, Kira tespit davası Rehber: Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır? TÜFE On İki Aylık Ortalama ile Örnekler

Ü

Ücretsiz ön değerlendirme: Evinizin konumu, alanı, katı, bina yaşı ve bölgedeki emsal satış ve ilan fiyatlarına bakılarak olası satış ya da kira fiyat aralığının konuşulduğu ücretsiz ön çalışmadır. Bir emlak danışmanının piyasa görüşüdür; resmî değerleme raporu ya da banka ekspertizi değildir. Resmî değerleme raporunu yalnızca SPK lisanslı değerleme uzmanları hazırlar. Diğer adları: ön değerlendirme, ücretsiz fiyat analizi, fiyat analizi İlgili terimler: Ekspertiz (banka değerlemesi), SPK lisanslı değerleme uzmanı, Emsal, m² birim fiyatı Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi

V

Vekâletle tapu satışı: Malikin, tapuda satış işlemini kendisi yerine bir başkasının yapması için noterden verdiği vekâletnameyle yapılan satıştır. Tapu satışında kullanılacak vekâletnamenin noterde düzenleme şeklinde, fotoğraflı ve taşınmaz bilgileri yazılı olarak hazırlanması gerekir. Alıcı olarak vekâletnamenin geçerliliğini sorgulatın; sahte vekâlet dolandırıcılığı sık görülen risklerdendir. Diğer adları: vekâletname ile satış, vekaletle satış, vekâletname, vekaletname İlgili terimler: Tapu devri, Kapora, Takyidat belgesi Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Veraset ve intikal: Vefat eden kişinin evinin mirasçılarına geçmesi sürecidir. Önce noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alınır, veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilir ve tapu müdürlüğünde intikal işlemiyle ev mirasçılar adına tescil edilir. Miras kalan ev satılmadan önce bu adımların tamamlanması gerekir. Diğer adları: veraset ilamı, mirasçılık belgesi, intikal, miras kalan ev İlgili terimler: Hisseli tapu (paylı mülkiyet), Değer artış kazancı vergisi, Tapu devri Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Villa: Genellikle bahçeli, iki ya da üç katlı ve tek ailenin kullanımına yönelik müstakil ya da ikiz konuttur. Site içindeki villalarda havuz, güvenlik ve peyzaj gibi ortak hizmetler nedeniyle aidat bulunur. İkiz villalarda iki ev ortak duvar paylaştığı için tapu ve yönetim düzenini ayrıca kontrol edin. Diğer adları: ikiz villa, site içi villa, villalar İlgili terimler: Müstakil ev, Tripleks, Site yönetimi Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

Y

Yabancıya konut satışı: Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'de konut satın almasıdır; karşılıklılık ilkesi ve kanuni sınırlamalar çerçevesinde mümkündür, askeri ve güvenlik bölgelerindeki taşınmazlarda ayrıca izin gerekir. Satışta SPK lisanslı değerleme uzmanının hazırladığı değerleme raporu ve gerektiğinde yeminli tercüman aranır. Vatandaşlık amacıyla yapılan alımlarda asgari tutar ve belirli süre satmama taahhüdü gibi ek şartlar vardır. Diğer adları: yabancıya satış, yabancılara konut satışı, vatandaşlık için konut İlgili terimler: SPK lisanslı değerleme uzmanı, Tapu devri, Ekspertiz (banka değerlemesi) Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Yapı denetimi: Binanın projesine, imar mevzuatına ve fen kurallarına uygun yapılmasını inşaat boyunca denetleyen sistemdir. Denetimi Bakanlıkça izin verilmiş yapı denetim kuruluşları yapar; zemin etüdünden beton dökümüne kadar aşamaları kontrol eder. İskân başvurusunda yapı denetim kuruluşunun işi tamamladığını gösteren belge aranır. Diğer adları: yapı denetim kuruluşu, yapı denetim firması İlgili terimler: Yapı ruhsatı, İskân (yapı kullanma izin belgesi), Deprem yönetmeliği Rehber: İskân Nedir? İskânsız Ev Alınır mı?
Yapı kayıt belgesi: 2018 yılındaki imar barışı düzenlemesi kapsamında, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapılar için başvuru üzerine verilen belgedir. Belge yapının bir süre kullanılmasına ve abonelik gibi işlemlere imkân tanır; ancak yapı ruhsatı, iskân ya da depreme dayanıklılık belgesi değildir. Bu belgeye sahip evlerde kredi ve kentsel dönüşüm durumunu ayrıca kontrol edin. Diğer adları: imar barışı, imar affı, ykb İlgili terimler: İskân (yapı kullanma izin belgesi), Yapı ruhsatı, Onaylı mimari proje, Beyanlar hanesi Rehber: İskân Nedir? İskânsız Ev Alınır mı?
Yapı ruhsatı: Bir binanın yapılmasına, eklenti yapılmasına ya da esaslı tadilatına izin veren ve belediye veya yetkili idarenin onaylı projeye göre düzenlediği belgedir. İnşaat ruhsatla başlar, iskânla tamamlanır. Ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapılan kısımlar iskân alınmasını engelleyebilir. Diğer adları: inşaat ruhsatı, yapı izni, ruhsatsız yapı İlgili terimler: İskân (yapı kullanma izin belgesi), Onaylı mimari proje, Yapı denetimi, Yapı kayıt belgesi Rehber: İskân Nedir? İskânsız Ev Alınır mı?
Yazlık: Ağırlıklı olarak yaz aylarında ya da tatil amacıyla kullanılan, çoğunlukla deniz veya göl kıyısındaki konuttur; Bursa’da Mudanya, Gemlik ve Karacabey kıyıları ile İznik Gölü çevresinde yaygındır. Alırken iskân durumunu, kışın kullanılabilirliği (ısıtma, yalıtım, ulaşım) ve site aidatını kontrol edin. Günlük ya da haftalık kiraya vermek için ayrıca izin gerekir. Diğer adları: yazlık ev, yazlık daire, yazlık villa, tatil evi İlgili terimler: Turizm amaçlı kiralama (günlük kiralık), Site yönetimi, İskân (yapı kullanma izin belgesi), Villa Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi
Yer gösterme belgesi: Emlak işletmesinin satılık ya da kiralık bir evi alıcı veya kiracı adayına gösterdiğinde düzenlediği, gösterilen evin ve tarafların bilgilerini içeren belgedir. İşletmenin aracılık hizmetini belgelemeye yarar. İmzalamadan önce belgenin hizmet bedeliyle ilgili bir hüküm içerip içermediğini okuyun. Diğer adları: yer gösterme tutanağı, ev gösterme belgesi İlgili terimler: Yetki sözleşmesi, Hizmet bedeli, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Yetki sözleşmesi: Ev sahibinin satılık ya da kiralık evi için bir emlak işletmesine aracılık yetkisi verdiği yazılı sözleşmedir. Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre emlak işletmesi, malikle yazılı yetki sözleşmesi yapmadan ilan veremez ve aracılık yapamaz. Sözleşmede süre, istenen fiyat, hizmet bedeli ve tarafların yükümlülükleri yazılır. Diğer adları: emlak yetki sözleşmesi, satış yetki sözleşmesi, kiralama yetki sözleşmesi, münhasır yetki sözleşmesi İlgili terimler: Hizmet bedeli, Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi, EİDS, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik, Yer gösterme belgesi Yetki sözleşmesi: ayrıntılı anlatım Rehber: Evimi Nasıl Satarım? Bursa'da Adım Adım Ev Satma Rehberi
Yönetim planı: Kat mülkiyetli bir binanın yönetimini, ortak giderlerin paylaşımını ve kat maliklerinin hak ve yükümlülüklerini düzenleyen, tüm malikleri bağlayan sözleşmedir. Tapuda beyanlar hanesinde yer alır ve evi sonradan alanları da bağlar. Değiştirilmesi için kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir. Diğer adları: apartman yönetim planı, site yönetim planı İlgili terimler: Kat malikleri kurulu, Aidat, Site yönetimi, Beyanlar hanesi Rehber: Aidat Nedir, Kim Öder, Nasıl Belirlenir? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
Yüksek giriş: Bina girişinden birkaç basamak yukarıda, zemin kat ile birinci kat arasındaki seviyede bulunan kattır. Sokak seviyesinin biraz üstünde olduğu için zemin kata göre daha az nem ve gürültü alabilir, üst katlara göre ise daha kolay ulaşılır. İlanlarda yüksek zemin olarak da geçer. Diğer adları: yüksek zemin, yüksek giriş kat İlgili terimler: Bahçe katı, Ara kat, Kot Rehber: Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Bursa İçin Adım Adım Kontrol Rehberi

W

Web Tapu: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün tapu işlemlerine internetten başvurmayı sağlayan resmî hizmetidir; e-Devlet bilgileriyle giriş yapılır. Satış başvurusu ve randevu, harç ve döner sermaye tutarını öğrenme ve ödeme, kendi taşınmazlarınızın kayıtlarını görme gibi işlemler buradan yapılabilir. Yalnızca tkgm.gov.tr altındaki resmî adresi kullanın. Diğer adları: webtapu, web tapu başvurusu İlgili terimler: e-Devlet tapu sorgulama, Tapu devri, Tapu harcı Rehber: Ev Satarken Tapu Masrafını Kim Öder? Harç, Döner Sermaye ve Diğer Giderler

Not: Tanımlar genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Oran, süre ve mevzuat bilgileri değişebilir; işlem öncesinde güncel mevzuatı ve ilgili kurumları kontrol edin. Ev alırken ve kiralarken sık görülen tuzakları kendinizi koruyun sayfamızda topladık.

Ev alırken, satarken ve kiralarken karşınıza çıkan terimler

#

A

B

C

Ç

D

E

G

H

İ

K

M

N

O

Ö

P

R

S

Ş

T

Ü

V

Y

W

Evinizin değerini hemen öğrenin

Sizi Arayalım

Danışmanımızla görüşün